ਅਧਿਆਇ 36 — ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ
ਨੂਰ ਕੁਝ ਪਲ ਅਮਨ ਵੱਲ ਵੇਖਦੀ ਰਹੀ।
ਉਸਨੂੰ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਹੁਣੇ ਕੀ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
“ਤੂੰ ਇਸੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਜਾਈਂ।”
“ਸਾਡੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਾਲ ਲਈਂ।”
ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਸਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ।
ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਸਦੇ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੇਮਾਇਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ।
ਅਮਨ ਸ਼ਾਇਦ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਨੂਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਰੋ ਪਵੇਗੀ।
ਮਿੰਨਤ ਕਰੇਗੀ।
ਜਾਂ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇਵੇਗੀ।
ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੋਇਆ।
ਨੂਰ ਹੌਲੀ ਜਿਹੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋਈ।
ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਸਨ।
ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਨਹੀਂ ਸਨ।
“ਮੈਂ ਕੋਈ ਨੌਕਰਾਣੀ ਹਾਂ?”
ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਛਾ ਗਈ।
ਅਮਨ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨੂਰ ਅੱਗੇ ਬੋਲੀ,
“ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹੀ ਹਾਂ।”
“ਤੇਰੇ ਹਰ ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਵੇਲੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੀ ਰਹੀ ਹਾਂ।”
“ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਕੱਟੇ।”
“ਤਾਣੇ ਸੁਣੇ।”
“ਆਪਣਾ ਘਰ ਛੱਡਿਆ।”
“ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।”
ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ।
ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਡਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਦਰਦ ਨਾਲ।
ਅਤੇ ਸੱਚ ਨਾਲ।
“ਤੇ ਅੱਜ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਏਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਸੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਾਂ?”
“ਤੇਰੇ ਬੱਚੇ ਪਾਲਾਂ?”
“ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ?”
ਅਮਨ ਨੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਥੱਲੇ ਕਰ ਲਈਆਂ।
ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ।
ਸ਼ਾਇਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਮਨ ਦੀ ਮਾਂ ਵੀ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ।
ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਵੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ।
ਤਿੰਨੇ ਚੁੱਪ ਸਨ।
ਅਤੇ ਨੂਰ…
ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬੋਲ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸੱਚਮੁੱਚ ਬੋਲ ਰਹੀ ਸੀ।
“ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।”
“ਪਰ ਕਦੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।”
“ਕਦੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿੰਨਾ ਰੋਈ ਹਾਂ।”
“ਕਿੰਨਾ ਟੁੱਟੀ ਹਾਂ।”
ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਭਰ ਆਈ।
ਪਰ ਉਹ ਰੁਕੀ ਨਹੀਂ।
“ਅੱਜ ਮੈਂ ਦੱਸਦੀ ਹਾਂ।”
“ਮੈਂ ਕੋਈ ਰਹਿਮ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਜੀਉਣੀ।”
“ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਛਾਂ ਬਣ ਕੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ
“ਮੈਂ ਪੜ੍ਹੀ-ਲਿਖੀ ਹਾਂ।”
“ਮੈਂ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ।”
“ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਆਪ ਜੀ ਸਕਦੀ ਹਾਂ।”
ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਸੀ ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਨੂਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਐਨਕ ਚੁੱਕੀ।
ਆਪਣਾ ਪਰਸ ਚੁੱਕਿਆ।
ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਈ।
ਅਮਨ ਪਿੱਛੋਂ ਬੋਲਿਆ,
“ਨੂਰ…”
ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਨੂਰ ਨਾ ਰੁਕੀ।
ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ…
ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਈ ਨਹੀਂ…
ਆਪਣੇ ਲਈ ਤੁਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੀ…
ਉਸਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਘਰ ਛੱਡਣਾ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਕਈ ਵਾਰ…
ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।